الکترو ساکشن چیست ؟

یکشنبه 18 مهر 1395 421 بازدید کننده گروه مقالات و منوال دستگاه های پزشکی

.

این دستگاه کاربردهای فراوانی در پزشکی ، دندانپزشکی، پوست و زیبایی و دارد. دستگاه ساکشن مانند یک جارو برقی عمل می کند و عملا کار آن مکش است اما اینکه این مکش به چه مقدار باشد در کاربردهای مختلف متفاوت و قابل تنظیم می باشد. دستگاه ساکشن برای کاربردهای مختلف دارای اندازه  ها و حجم های متفاوتی می باشد که در زیر کاملا با آن آشنا می شوید.

دستگاه ساکشن (Suction) یا وکیوم پمپ (Vacuum Pump) دستگاهی است که توسط پمپ مکش و با ایجاد خلاء ، باعث ایجاد فشار منفی شده و هوا و مایعات را به دورن می‌کشد. از این وسیله برای خارج کردن مایعات مترشحه از شکاف ایجاد شده برای جراحی ها و نیز هر جا که حجم مایعات خارج شده از بدن بیمار بالا باشد ، استفاده می شود. به همین دلیل این وسیله از آلوده ترین تجهیزات مورد استفاده در مراکز درمانی است.

 

دستگاه ساکشن یکی از وسایل ضروری اتاق عمل بوده و در هر اتاق عمل حداقل باید ۲ منبع ساکشن ، یکی برای بیهوشی و دیگری برای عمل جراحی وجود داشته باشد. این دستگاه لازم است که علاوه بر اتاق عمل در اتاق بیهوشی ، اتاق بهبودی ، بخش مراقبت های ویژه و سایر بخش ها نیز وجود داشته باشد.

تکنیک های مختلفی برای انجام عمل ساکشن وجود دارد ، از جمله عمل جاروب کردن هوا (سیستم مکانیکی) ، یونیزه کردن (سیستم الکترومغناطیسی) ، استفاده از لیزر و . ساکشن‌های مختلف با توجه به تکنولوژی متفاوت و بسته به نوع کارآیی در جهان تولید می شود. یکی از انواع ساکشن‌ها ، ساکشن‌های پزشکی است.

 

Ø     موارداستفاده ازساکشن

ü     برداشتن سریع محلول های شستشو از ناحیه زخم

ü     خالی کردن حفرات آبسه

ü     گرفتن تومور در طول برداشتن آن

ü     تمیز و خشک نگه داشتن زخم برای مشخص شدن محل خونریزی

ü     مکیدن بافت های نکروتیک و صدمه دیده مغزی یا تومورهای نرم مغزی

ü     تخلیه کردن مایع مغزی نخاعی از بطن یا فضای زیر سخت شامه

ü     کمپرس کردن رگ خونریزی دهنده

ü     انتقال جرقه الکتروکوتر به ناحیه خونریزی  و کشیدن دودهای حاصل از کوتریزاسیون

 

Ø     تقسیم بندی ساکشن‌های پزشکی از نظر میزان خلاء نسبی (فشار منفی)

ü     خلاء بالا ( (P>60Kpa (High Vacuum): استفاده دربخش های متفاوت مراکز درمانی وابسته

ü     خلاء متوسط (P>20kpa): استفاده در مطب های پزشکی

ü     خلاء پایین (P )

 

Ø     مزایا و معایب دستگاه‌های ساکشن مختلف

·        ساکشن دوار روغنی: به دلیل ایجاد بخارات روغنی در فضای بیمارستان از نظر پزشکی منسوخ اعلام شده است.

·        -ساکشن دیافراگمی (نوسانی): در چرخه تولید هستند اما به دلیل سرعت و ظرفیت مکش پایین در عمل‌های جراحی حساس و سنگین به کار نمی‌رود.

·        ساکشن‌های سیلندر و پیستونی: در دو نوع دور بالا و پایین تولید می شود که بهترین و مدرن‌ترین نوع ساکشن‌های تولیدی کشورهای پیشرفته هستند و معروف به ساکشن‌های خشک است.

 

Ø     عوارض جانبی انجام ساکشن (complication of suctioning)

1.     هایپوکسی

2.     آریتمی

3.     افت BP

4.     آتلکتازی

5.     عفونت (در بیمار و پرستار) که در ساکشن تراکئوستومی علاوه بر عوارض فوق این عوارض نیزغیرقابل ذکر است.

6.     صدمه به مخاط تراشه

7.     خونریزی

8.     تحریک عصب واگ

9.     سرفه حمله ای

10.  ایست قلبی و حتی مرگ

 

نکات مهم برای انجام ساکشن

1-  به‌کار بردن روش استریل

2-  اندازه سایز کاتتر که کمتر از نصف ETT را اشغال کند (بسته به نوع ترشحات بیمار و بر اساس تشخیص پرستار) می توان از کاتتر سایز بزرگ برای خارج کردن ترشحات غلیظ استفاده کرد.

3-     هر بار ساکشن نباید بیش از ۱۵ ثانیه بطول بیانجامد و درصورت نیاز به ساکشن مجدد ، فاصله هربار ساکشنکردن مابین ۳۰- ۲۰ ثانیه باشد.

4-  -در مجموع کل مدت ساکشن کردن کمتر از ۵ دقیقه نشود.

5-   قبل از انجام ساکشن حتماً باید فشار ساکشن را تنظیم کرد. در مورد ساکشن دیواری و پرتابل به شرح زیر است:

ساکشن دیواری

ساکشن پرتابل

نوزادان: 60 – 80 mmHg

نوزادان: 5 mmHg

اطفال : 80 – 100 mmHg

اطفال :5 – 10 mmHg

نوجوانان : 100 – 120 mmHg

بالغین: 10 – 15 mmHg

بزرگسالان : 100 – 150 mmHg

 

 

6-     میزان N/S موردنیاز هر دوره ساکشن: بزرگسالان cc ۳-۵ ، کودکان و نوجوانان ۱-۳ cc ، نوزادان کمتر یا مساوی cc 0/5

7-     وضعیت مناسب لوله دستگاه پیچ نخورده باشد ، سوراخ نداشته باشد ، مسیر داخلی آن کاملا تمیز و فاقد گرفتگی باشد.

8-     شستشوی کامل درب شیشه ای دستگاه و لوله های متصل به آن با محلول ضد عفونی پس از خاتمه کار با دستگاه

 

Ø     مراحل ساکشن

۱-بررسی ضرورت نیاز بیمار به ساکشن

۲- آماده کردن تجهیزات موردنیاز (بررسی سالم بودن دستگاه ساکشن و)

۳- برای پیشگیری از انتقال عفونت از بیمار به پرستار و بالعکس دست‌ها شسته شود

۴ -توضیح دادن پروسیجر برای بیمار درصورت هوشیار بودن

۵- پوزیشن بیمار (در بیمار هوشیار: سر در زاویه ۴۵ درجه / در بیمار غیر هوشیار: درازکش یک طرفه)

 

Ø     انواع ساکشن

۱- نوع ثابت یا سانترال: در دو نوع دارای مخزن یک‌بار مصرف و مخزن چند بار مصرف

۲- پرتابل (قابل جابجایی): لوله های رابط و کاتترها و مخزن آن یک‌بار مصرفند.

 

 

Ø     اجزاء تشکیل دهنده دستگاه

1-    موتورالکتریکی  

2-    مولدفشارمنفی فشار منفی

3-    مخزن جمع آوری مایعات

4-    فیلترهای تصفیه

5-    مانومتر

6-      اتصالات انتقال دهنده مایعات و فشار منفی

 

Ø     قسمت های مختلف ساکشن پرتابل

1-    موتور

2-    گیج وکیوم (نمایش میزان فشار دستگاه) و پمپ وکیوم

3-    شیشه های ساکشن (مخازن) و لوله های رابط

4-    پیچ های تنظیم کننده ساکشن (تنظیم میزان مکش)

 

Ø     عیوب و رفع عیب

۱-دستگاه روشن نمی شود:

اطمینان از سالم بودن پریز و برق دار بودن آن ، بررسی کلید دستگاه ، اطمینان از سالم بودن فیوز دستگاه

۲-دستگاه مکش مناسبی ندارد:

بررسی درب مخازن جمع آوری مایعات (این درپوش ها گاهی در جای خود محکم نمی شوند و با ایجاد نشتی مانع از ایجاد فشار منفی مناسب در مخزن و مکش مناسب می شود) ، احتمال شکستگی محل اتصال لوله های رابط به درپوش ساکشن ، بررسی سطح روغن (در ساکشن های روغنی) ، کنترل اتصالات ساکشن

۳- صدای ساکشن زیاد و غیر عادی است که در این صورت حتماً موتور ساکشن نیاز به سرویس دارد.

 

Ø     سر ساکشن Suction Tip

سر ساکشن را به لوله های استریلی که یک‌بار مصرف هستند وصل می کنند ؛ آنگاه دستگاه ساکشن را روشن می کنند تا خون و مایعات ساکشن شوند. می توان بر اساس محل جراحی و سلیقه جراح از سر ساکشن های مختلفی استفاده نمود.

 

Ø     انواع سر ساکشن

– Adson: برای تخلیه کردن محل جراحی از خون و مایعات و جلوگیری از تجمع آنها در جراحی های کرانیوتومی

:  Frazier برای جمع آوری مقادیر کم مایعات تجمع یافته مورد استفاده قرار می گیرد ، مانند جراحی های پلاستیک یا جراحی های عروق محیطی. در انواع مستقیم یا دارای انحنا ، کوتاه یا بلند و فلزی یا یک‌بار مصرف موجودند.

:  Poole برای جمع آوری آسیت یا مایعات شستشو دهنده از داخل حفره شکم یا قفسه سینه مورد استفاده قرار می گیرد. در انواع مستقیم یا دارای انحنا ، فلزی یا یک‌بار مصرف موجودند.

:  Yankauer برای مکش مایعات در جراحی‌های دهانی ، شکمی و قفسه سینه مورد استفاده قرار می گیرد. در انواع فلزی یا یک‌بار مصرف ، با سوپاپ یا بدون سوپاپ کنترل مکش و در سایزهای اطفال و بزرگسالان موجود است.

 

Ø     پارامترهای فنی مهم در خرید ساکشن های پزشکی

ü     ظرفیت مکش (لیتر بردقیقه (L/min)) و کیفیت موتور و مکش بالا فشار منفی ماکسیمم خلاء نسبی (بار ، میلی متر جیوه ، کیلو پاسکال یا سانتیمتر آب)

ü     دارا بودن تأییدیه ها (مثل FDA) یا نشان‌ها (مثل CE) یا استانداردهای لازم

ü     ظرفیت و  توان خروجی بالا

ü     بدون صدا و لرزش بودن

ü     هزینه پایین تعمیر و نگهداری

ü     سیستم (Irrigation دارا بودن یا به صورت آپشن)

ü     بالا بودن قابلیت استریل بدنه

ü     حجم پذیری زیاد مخازن ساکشن

ü     مدت زمان و نحوه خدمات پس از فروش و گارانتی

ü     متناسب بودن قیمت با کارایی دستگاه

ü     جنس لوله دستگاه (ضدجرقه و از موادی باشد که بر روی هم تا نشده و پس از مدتی کار کردن ایجاد گرفتگی ننماید(.